Με αφορμή ένα Σαββατόβραδο σε θερινό

Το Σάββατο το βραδάκι καταλήξαμε στο «Φιλοθέη» να δούμε το «στοίχημα του Σλέβιν«. Εν συντομία, μετάνιωσα την ώρα που το αποφασίσαμε, μην πάτε.

Κατ’ αρχήν τα καλά: το Φιλοθέη είναι κουκλί. Έτσι κι αλλιώς μου αρέσουν τα θερινά, το συγκεκριμένο είναι από τα καλύτερα της Αθήνας. Μεγάλο, με ωραία διάταξη των θέσεων, πνιγμένο στο πράσινο, με παχύ χαλίκι κάτω και τρο-με-ρό κυλικείο (μέχρι και domino’s pizza έχουν). Από τότε που τα θερινά σινεμά συνειδητοποίησαν πόσο μπορεί να φάει και να πιει ο Έλληνας κάτω από ανοικτό ουρανό, έχουν σωθεί (σχετική τρελή ιστορία επιτυχίας είναι το Αθηναία, που αναγκάστηκε να ανοίξει παράθυρο προς το δρόμο για τις τυρόπιτές του!)

Και ξεκινά η ταινία. Φανταστείτε Ταραντίνο χωρίς χιούμορ και χωρίς μουσικές τρέλες. Α, και κομματάκι πιο βίαιο ακόμα. Με εντελώς χάρτινους χαρακτήρες που πετάνε τσιτάτα για το πόσο κουλ και «παίκτες» είναι («στη δουλειά μου, το να ξεχωρίζεις πότε σου λέει κάποιος ψέμματα είναι θέμα ζωής και θανάτου, δικού σου ή κάποιου άλλου»), οι αρχιμαφιόζοι παίζουν σκάκι με τον πρωταγωνιστή, το σενάριο κουβαλάει κάτι τρύπες ΝΑ που μπορεί να πέσει και μετροπόντικας μέσα, υπάρχει αναλυτικότατη βία παντού, ενώ το χειρότερο όλων είναι το no-escape-from-destiny ρομάντσο, το οποίο ούτε κολλάει, ούτε βοηθάει την κεντρική υπόθεση, ούτε βγάζει νόημα γιατί μια μέτριας νοημοσύνης γυναίκα θα έφευγε ουρλιάζοντας πανικόβλητη! Δεν θέλω να πω περισσότερα και γεμίσουμε spoilers, μήπως κάποιος από σας αποφασίσει παρόλα αυτά να το δει. Σε αυτή την περίπτωση ωστόσο δεν μπορώ παρά να σας συστήσω και ένα καινούργιο λεξικό που κυκλοφόρησε: είναι ειδικό για μαζοχιστές, έχει όλες τις λέξεις αλλά δεν είναι σε αλφαβητική σειρά. Καλή τύχη!

Αφού λοιπόν σκεφτόμουνα πόσο διασκεδαστικό θα είναι να δυσφημίσω την ταινία σε όποιους ξέρω, συνειδητοποίησα ότι οι δολοφονίες γινόντουσαν παραστατικότατα και πολύ συχνά, ενώ όλοι οι κεντρικοί ήρως συνεχίζαν λες και ήταν σε κοκτέϊλ πάρτυ και ο δολοφονημένος ήταν απλά ένας ακόμα δίσκος με καναπεδάκια. Μάλιστα, οι κεντρικοί ήρωες δολοφονούν αθώους άσχετους την ώρα που υποτίθεται ότι παλεύουν για δικαιοσύνη (για εκδίκηση στην πραγματικότητα και όχι για δικαιοσύνη. Δεν είναι το ίδιο πράγμα).

Και σκεφτόμουνα πόσο ύπουλος είναι αυτός ο μηχανισμός με τον οποίο μαθαίνουμε να βλέπουμε την βία σαν κάτι φυσικό και αναπόφευκτο. Στο πρώτο «Die Hard«, ταινία που υποτίθεται ότι είναι σε παρόμοια κατηγορία, ο χαρακτήρας του Μπρους Γούλις προσπαθεί για πολύ ώρα να ξεφύγει από τους τρομοκράτες χωρίς να σκοτώσει κανέναν, και μόνο όταν βρίσκεται ξεκάθαρα σε θέση αυτοάμυνας απαντά. Και δεν μιλάμε για Φελίνι, έτσι;

Έχουν περάσει περίπου 20 χρόνια σταδιακής εξοικείωσης με την θανάσιμη, σαδιστική βία. Από κει που η βία ήταν στοιχείο της πλοκής (π.χ. Μποντ) και ο χαρακτήρας που την ασκούσε θα περνούσε πιθανότατα μια «κάθαρση» με ανάλογη τιμωρία, φτάνει να είναι ένα παιχνίδι, ένας αποδεκτός τρόπος να περνάς την ημέρα σου, μια φυσιολογική κατάσταση.

Κι έτσι, η βία στο σινεμά, στην διασκέδαση γενικότερα, παύει να είναι απλά ένα μέσο που εξυπηρετεί την κεντρική ιστορία και γίνεται κάτι που πρέπει να υπάρχει, όπως το μακιγιάζ, η μουσική του background και τουλάχιστον ένα πλάνο με βυζιά. Κάτι που συνηθίσαμε. Κάτι που βρίσκουμε από φυσιολογικό έως και cool. Έτσι φτάνουμε να βλέπουμε στις ειδήσεις εικόνες νεκρών Ιρακινών ή Λιβανέζων ή οποιονδήποτε άλλο συνάνθρωπό μας να ζει μια τραγωδία και συνεχίζουμε να τρώμε απτόητοι. Φυσικά, αφού οι ειδήσεις πέφτουν πάνω στην ώρα του φαγητου. Μπερδεύουμε το φανταστικό του σινεμά με το πραγματικό, γιατί οι άνθρωποι που βλέπουμε στην οθόνη μας πράγματι πεθάναν βίαια και παράλογα και εμάς δεν μας κάνει καμία εντύπωση.

Συγνώμη, αλλά εγώ δεν σκοπεύω να συνηθίσω! Τα παιδιά στο Λίβανο, οι άμαχοι της Γάζας, οι εξαφανισμένοι του Θιβέτ, οι ξεχασμένοι της Ινδίας και τόσοι τόσοι άλλοι. Που δεν υποφέρουν από ένα τυχαίο φυσικό φαινόμενο, αλλά από τον παραλογισμό του ανθρώπου, του ζώου που κάνει κακό χωρίς να χρειάζεται να φάει.

Δεν συνηθίζω και δεν σκοπεύω να συνηθίσω την βία. Είναι αφύσικη και αδικαιολόγητη και δεν είναι ποτέ cool. Και να πα να πνιγείτε που θέλετε να την βλέπουμε σαν φυσιολογική.

Άντε, μην τα πάρω και οπλίσω το ολμοβόλο και τα ούζι μου, γιατί δεν την έχετε καθόλου καλά!!!

4 Σχόλια

  1. Μήπως -λέω μήπως- γίνονται λιγάκι σκοπίμως όλα τούτα;;

  2. Άντε βρε παρανοϊκιά!
    (καλώς ήρθες στο κλαμπ)

  3. Η βία στη συγκεκριμένη ταινία που την έχω δεί είναι αρκετά στυλιζαρισμένη στο στύλ των παλιώτερων φίλμ νουάρ.
    Άλλωστε από τις αρχαίες τραγωδίες μέχρι τα έργα του Σαίξπηρ η βία με κάθε μορφή είναι παρούσα.
    Το πρόβλημα λοιπόν δεν είναι η βία στη τέχνη αλλά η πραγματική βία της ζωής.
    Το τραγικό είναι ότι η καθημερινή εμφανιση της στη τηλεόραση μας εξοικειώνει σ’αυτήν ωστε να θεωρούμε περίπου φυσιολογικό ότι πχ σκοτώνονται καθημερινά στη Μέση Ανατολή.
    Και το χειρότερο τα ρεπορτάζ από ελεγχόμενα μέσα όπως στο Ιράκ δείχνουν τον πόλεμο σαν βιντεογκαίμ αποφεύγοντας να δείξουν και τις συνέπειες του ώστε να μην εξεγείρονται οι συνειδήσεις.

  4. Καλημέρα Αθεόφοβε,
    δεν συμφωνώ απόλυτα με την πρώτη σου παρατήρηση. Η βία είναι πράγματι πάντα παρούσα, αλλά με ποια απεικόνιση και με ποιον εξωραϊσμό; Στις τραγωδίες ο δράστης της βίας είναι περίπου σίγουρο ότι θα την πληρώσει ακριβά κατά την κάθαρση. Και μάλιστα, στις αρχαίες η βία συμβαίνει εκτός σκηνής και οι θεατές βλέπουν μόνο τα αποτελέσματα. Σε ταινίες όπως του Μποντ ή κατηγορίας Τσάκι Τσαν δεν περνάς περί τα 3 λεπτά καθαρού χρόνου προβολής να βλέπεις ανθρώπους να πεθαίνουν από ασφυξία (και να μαθαίνεις και πώς να το κάνεις, αν ας πούμε είσαι ένα διαταραγμένο 13χρονο κι έχεις βάλει στο μάτι κάποιον συμμαθητή σου…) Μάλιστα οι πράξεις των ηρώων, όσο παράλογες και αν είναι, παρουσιάζονται εξαγνισμένες και φυσιολογικές. Υποτίθεται ότι είναι μια ιστορία εκδίκησης με μια λεπτή επίστρωση δικαιοσύνης και στο δρόμο, μεταξύ άλλων, δολοφονούν έναν άσχετο ταλαίπωρο που διάλεξαν το όνομά του από ένα βιβλίο με χρέη. Και δεν τρέχει τίποτα! Όχι, δεν ήταν πάντα τέτοια η απεικόνιση της βίας.
    Στα υπόλοιπα συμφωνούμε απόλυτα. Ο πραγματικός πόλεμος παρουσιάζεται σαν παιχνιδάκι και θα είχε ενδιαφέρον πώς θα φαινόταν ένα πλάνο με αραδιασμένα φέρετρα στρατιωτών σε όλους αυτούς τους προστατευμένους πίσω….

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: