Ομφαλοσκόπηση

Ξεκινάω με μια διαπίστωση:  

Οι άνθρωποι είμαστε ευτυχισμένοι όταν έχουμε αυτό που ζητάμε. Και δυστυχισμένοι όταν στερούμαστε αυτό που ζητάμε. Η δε σύγκριση για την επιβεβαίωση των κριτηρίων ευτυχίας γίνεται μόνο με καταστάσεις στις οποίες έχουμε βρεθεί οι ίδιοι ή το στενό περιβάλλον μας.

Είναι απλοποιητικό, το ξέρω. Αλλού θέλω να καταλήξω.

Με τον άλφα ή βήτα τρόπο έχουμε όλοι κάποια κριτήρια ευτυχίας. Συνειδητά ή μη (το πιο πιθανό είναι και τα δύο). Τα κριτήρια αυτά τα βαθμονομούμε: θέλω να είμαι υγιής για να είμαι ευτυχισμένος. Προφανώς. Πόσο υγιής όμως; Αν ας πούμε δεν έχω την φυσική κατάσταση να ανέβω 6 πατώματα χωρίς να λαχανιάσω, είμαι δυστυχής; Αν έχω ένα κρύωμα που ξέρω ότι σε 2-3 μέρες θα περάσει, έχασα την ευτυχία μου;

Για να εκπληρωθούν τα κριτήρια ευτυχίας πρέπει είτε να αλλάξω εγώ είτε το περιβάλλον μου. Για να συμπέσουν το επιθυμητό με το υφιστάμενο πρέπει τουλάχιστον ένα από τα δύο να μετακινηθεί πάνω στη βαθμονομημένη κλίμακα του κριτηρίου.  

Ως εδώ καλά. Το σημαντικό όμως σε όλα αυτά είναι ότι κοιτάω τον εαυτό μου (ή το πολύ-πολύ τον στενό μου περίγυρο μιας στρεβλής καθημερινότητας) για να κρίνω και να αποφασίσω αν είμαι ευτυχισμένος. Και ομφαλοσκοπώ καθώς το κάνω.

Έτσι, αν δηλώνω δυστυχισμένος που στραμπούληξα το πόδι μου και δεν μπορώ να βγω το Σάββατο το βράδυ με τη Σούλα, αγνοώ όλους εκείνους που χρειάστηκε να τους κοπεί το πόδι επειδή είχαν πάθει γάγγραινα. Αν δηλώνω δυστυχής που δεν πήρε η Εθνική το παγκόσμιο, ξεχνάω πόσο καλά πήγε (και πόσο επουσιώδη είναι τα αθλητικά). Αν εκνευρίζομαι που μου κάηκε το φαγητό, ξεχνάω πόσοι δεν έχουν να φάνε ούτε καν καμένο. Και αν κλαίγομαι για το πόσο δεν με καταλαβαίνει κανείς, στην ουσία αγνοώ την συμπεριφορά μου και το αν εγώ τους κάνω να μην με καταλαβαίνουν.

Σκέπτομαι τον εαυτό μου και μόνο τον εαυτό μου, δεν βλέπω τι άλλοι σταυροί υπάρχουν για κουβάλημα. Δεν βλέπω τι μπορώ να αλλάξω εγώ, θέλω να αλλάξουν όλοι οι άλλοι γύρω μου για να διαφοροποιηθεί η κατάστασή μου.

Και αναρωτιέμαι τελικά: σε μια κοινωνία σαν την δική μας, και σε περίπτωση που θέματα υγείας ή φτώχειας δεν υφίστανται, μήπως η δυστυχία οφείλεται στον εγωισμό;

Advertisements

15 Σχόλια

  1. BTW, για να μην έχει κανείς αμφιβολίες, η επιλογή του πρώτου προσώπου στο κείμενο δεν είναι τυχαία. Έχω αρκετό καιρό που τρώγομαι με τα ρούχα μου και δεν έχω λόγο. Το blog είναι ημερολόγιο, και ως τέτοιο θέλω να υπάρχει αυτή η καταχώρηση για να θυμάμαι ότι σκέφτηκα…αυτά. Τα παραπάνω.

  2. Άκουσα πρόσφατα την παροιμία…Έξω απο την πορτούλα μου κι ας είναι και στης αδελφούλας μου!!

    Κι αν σκεφτείς πως οι παροιμίες εμπεριέχουν λαϊκή σοφία,φαντάσου πόσο εγωιστές μπορεί να είμαστε!

  3. Εγώ δε το βρίσκω εγωιστικό που δεν είμαι ευτυχισμένη. Αχάριστο και πανηλίθιο ίσως, αναπόδραστο, για μένα και τη δεδομένη στιγμή σίγουρα. Μέχρι να βρώ το τρόπο να άλλαξω το μυαλό μου, τη θεώρηση των καταστάσεων, την αντίληψη, τα κολλήματα, τα, τα, τα. Εγωιστικό όμως; Ποιόν βλάπτω πέραν του εαυτού μου; και που ο εγωισμός σε αυτό; Δεν είναι ότι απαιτούμε να αλλάξει ο κόσμος προς δική μας τέρψη. Άλλος σε βαθύτερο κι άλλος πιό συνειδητά, γνωρίζουμε ότι μόνο εμείς είμαστε υπεύθυνοι για την ευτυχία μας (σε ποιόν τη δανείσαμε για να μας τη χρωστάει άλλωστε;). Ίσως απλά να εκφράζεται έτσι, «εγωιστικά», ευελπιστώντας ότι ένας αποδιοπομπαίος τράγος θα ξορκίσει τα πραγματικά αίτια.
    Όσο για το παιχνίδι της χαράς (η Πολυάννα πάντα ζει!) ίσως να ισχύει, αλλά δεν είναι ανθρώπινο εκτός από τα χειρότερα να βλέπουμε και τα καλύτερα;

  4. Μήπως ο Σεπτέμβρης μπήκε αγριεμένος? Κάτι η έλλειψη διακοπών και ξεκούρασης, κάτι η σκέψη ότι αρχίζει η χειμερινή σεζόν (ό,τι και αν σημαίνει αυτό), … να πώς καταντάει ο άνθρωπος δυστυχής. Κάποτε, σε στιγμές μεγάλης επαγγελματικής και προσωπικής πίεσης, ο προϊστάμενός μου με είχε – στην κυριολεξία – διατάξει να βγω έξω στην αυλή του γραφείου και να κάτσω στον ίσκιο ενός δέντρου και να παρατηρήσω τις γραμμές και τις αυλακώσεις στον κορμό του δέντρου. Άψογη άσκηση ενδοσκόπησης. Συνίσταται.

    Ι.

  5. Τα συναισθήματα και τις ανάγκες δεν τα βιώνουμε συγκριτικά με τις ελλείψεις ή μη των άλλων, αλλά σε αναφορά με την δική μας προσωπική διαδρομή.
    Δεν είναι ζήτημα εγωϊσμού, έτσι είμαστε καμωμένοι.
    Η πορεία προς την αυτοπραγμάτωση συναντά ανάγκες που ικανοποιούνται, παραβλέπονται, επανέρχονται, κουκουλώνονται, αγριεύουν.

    Είναι ανάγκες ψυχής.
    Δεν προκύπτει θέμα περιορισμού ή όχι αυτών των αναγκών σε σχέση μ’ αυτό που έχουν οι άλλοι.

    Αν εννοείς ότι η πληθώρα των αγαθών κι η απομόνωση των ανθρώπων ενισχύουν το αίσθημα του ανικανοποίητου, θα συμφωνήσω.

    Στο βάθος είναι μοναξιά κι όχι εγωκεντρική οπτική.

  6. «Οι άνθρωποι είμαστε ευτυχισμένοι όταν έχουμε αυτό που ζητάμε. Και δυστυχισμένοι όταν στερούμαστε αυτό που ζητάμε.»
    Φιλολογικά τελείως θυμίζω και την άποψι του Βούδα: Η ανθρώπινη δυστυχία είναι αποτέλεσμα της επιθυμίας… Σαμσάρα

  7. Ευτυχία είναι αυτό που έχει ο «άλλος» θα έλεγ’ ενας φθονερός.
    Αυτό που λέω και νιώθω είναι πως κάθε μέρα είμαι ευτυχισμένη που ζω. Αυτό μονάχα, ΑΝ το συνειδητοποιούσαμε όλοι, νομίζω θα καλυτέρευε ο κόσμος μας.. θα γινότανε πραγματικός Κόσμος.

    Η ζωή, Μπαμπάκη μου, είναι το σπουδαιότερο δώρο και να βράσω και το γουολσίνεμα και τα καλά του! 😉

  8. Τα πάντα είναι θέματα καταστάσεων, Μπαμπάκη. Η γιαγιά μου στην Κατοχή ήταν απόλυτα ευτυχισμένη με ένα κιλό πατάτες. Εγώ πάλι είμαι ευτυχισμένη με ένα π-σ-κ στην επίδαυρο (εντελώς τυχαίο το παράδειγμα, απλώς για να σου θυμίσω την δική σου πηγή δυστυχίας για αυτή την εβδομάδα).

    Βέβαια, άλλο αυτό και άλλο να μας πιάνει καταθλιψάρα, επειδή δεν μπορούμε να αποκτήσουμε το Gucci φόρεμα του Μαζωνάκη -ή επειδή νιώθουμε γέροι στα 30…

    όπως και να’χει, οφείλουμε να λαμβάνουμε τις παραμέτρους υπόψην, πριν κρίνουμε, αλλά και να μη ζούμε στη γυάλα μας.

  9. Αν θες να δεις τι είναι δυστυχία, περίμενε μέχρι το Σάββατο το βράδυ. Άλλοι σε beach party και άλλοι να βρίζουν την τύχη τους τη bitch!

    :pppppp

  10. Αγαπητή Καπετάνισσα γράφεις ότι «Τα συναισθήματα και τις ανάγκες δεν τα βιώνουμε συγκριτικά με τις ελλείψεις ή μη των άλλων, αλλά σε αναφορά με την δική μας προσωπική διαδρομή.»
    Βασικά πρέπει να ξεκαθαρίσουμε σε ποια συναισθήματα και ποιες ανάγκες αναφερόμαστε. Συμφωνώ στο ότι ο ανθρώπινος νους έχει την τάση να συγκρίνει και μάλιστα το επίπεδο (ή ποσοστό) ικανοποίησης επηρεάζεται άμεσα από την τάση αυτή. Αλλά όμως γιατί πιστεύεις ότι η σύγκριση γίνεται πάντα σε αναφορά με τη δική μας πορεία και όχι με βάση καταστάσεις εκτός του εαυτού μας, δηλαδή σε σχέση με άλλους; Δηλαδή πιστεύεις ότι δεν συγκρίνουμε τους εαυτούς μας με κάποιους τρίτους ή κάποια πρότυπα; Διαφωνείς ότι η συνεχής και επίμονη σύγκριση κάποιων συγκεκριμένων αναγκών του εαυτού μας[&] (περισσότερο υλιστικών και λιγότερο πνευματικών) με αυτά κάποιων άλλων στα οποία πιστεύουμε ότι υπερέχουν, μπορούν (γράφω μπορούν) να δημιουργήσουν αισθήματα φθόνου, υπερβολής, σύγχυσης και συνεπώς δυστυχίας;
    Σε σχέση με τον επίλογο του Μπαμπάκη τώρα («σε μια κοινωνία σαν την δική μας, και σε περίπτωση που θέματα υγείας ή φτώχειας δεν υφίστανται, μήπως η δυστυχία οφείλεται στον εγωισμό;»), και συμπεραίνοντας ότι τα χαμηλότερα επίπεδα της πυραμίδας αναγκών του Maslow έχουν καλυφθεί[*], θα πρέπει να προσδιορίσουμε τις ανάγκες (ή τους παράγοντες ή τα επίπεδα) οι οποίες αποτελούν την αιτία της δυστυχίας. Μόνο αφού προσδιορίσουμε τους παράγοντες αυτούς, θα μπορέσουμε να κρίνουμε το κατά πόσο ο εγωισμός είναι αιτία ή όχι για τη δυστυχία, εάν υπάρχει δυστυχία ή εάν υπάρχει εγωισμός.
    Οπότε το ερώτημα που τίθεται είναι… τι ψάχνουμε, τι συγκρίνουμε και με ποια προοπτική το βλέπουμε;

    [&]εδώ «κολλάει» ο εγωισμός, τον οποίο δεν θεωρώ κατ’ ανάγκη αρνητικό χαρακτηριστικό, αφού δυνητικά όλοι μας είμαστε εγωιστές, σε μικρό ή μεγάλο βαθμό
    [*]ή μιας και ο Χαρτοπόντικας αναφέρθηκε στον Βουδισμό, στους ανώτερους παράγοντες επίτευξης της ευτυχίας, δηλαδή πνευματικότητα και φώτιση

  11. Καλημέρα σε όλες και όλους!

    Το κείμενο, όπως έγραψα, είναι μια ερώτηση που ήθελα να θυμάμαι, δεν είναι διαπίστωση (στην οποία προστέθηκε ερωτηματικό). Φοβάμαι ότι συχνά-πυκνά νιώθουμε δυστυχισμένοι επειδή καθαρά εγωιστικές και εγωκεντρικές επιθυμίες δεν εκπληρώνονται. Ίσως ισχύει εν μέρει, ίσως και καθόλου, κατά περίπτωση. Η ευτυχία και η δυστυχία άλλωστε είναι κατά βάση στιγμιαίες καταστάσεις και όχι διαρκείς, οπότε πρέπει να είμαστε προσεκτικοί στις αξιολογήσεις μας.

    Αυτό που λέω είναι ότι δεν έχω απάντηση. Έχω μόνο τον προβληματισμό. :^)

    Πιο συγκεκριμένα τώρα:

    @maika:
    Πολλές παροιμίες δείχνουν λαϊκή σοφία. Δείχνουν επίσης τις νόρμες ηθικής και αξιών του μέσου ανθρώπου. Με όλα όσα αυτό συνεπάγεται.

    @Αλκιμήδη:
    Δλδ προτιμάς να είσαι «αχάριστη και πανηλίθια» παρά εγωίστρια; :^)
    Δεν εννοώ τίποτα σε προσωπικό επίπεδο φυσικά (κι αν βγαίνει κάτι τέτοιο, ζητώ συγνώμμη), λέω ότι καλό είναι να εξετάζουμε τον εαυτό μας και να βλέπουμε πόσα από αυτά που μας ζορίζουν είναι πραγματικά αναπόδραστα και πόσα τα επιβάλουμε οι ίδιοι με τις συγκρίσεις μας. Προσωπικά, έχω πιάσει τον εαυτό μου να κουβαλά πράγματα της δεύτερης κατηγορίας, χωρίς καμία απολύτως δικαιολογία για αυτό.

    @Καπετάνισσα:
    «Στο βάθος είναι μοναξιά κι όχι εγωκεντρική οπτική.»
    Χμμμμ….Αυτό είναι ενδιαφέρον.
    Έχουμε όμως κατά νου διαφορετικές καταστάσεις καθημερινότητας. Δεν το είχα διευκρινήσει, αλλά μιλάω περισσότερο για αλληλεπιδράσεις με το περιβάλλον, ιδιαίτερα το άμεσο.
    Σηκώνει συζήτηση η οπτική σου, μ’ αρέσει. :^)

    @Χαρτοπόντικα:
    Ναι, ήταν κομματάκι βουδιστικός ο ορισμός. Με τσάκωσες!
    Φιλολογικά τελείως, πάρε και με μια θέση στη συζήτηση βρε αδερφέ! ;^p
    (μπλέξαμε με αυτούς του Συνασπισμού, χαχαχα)

    @Ροδιά:
    Πολύ φιλοσοφημένο. Προφανώς δεν έχεις εξίσου καλό γουολσίνεμα με εμένα! ;^p

    @Κροτ:
    Η μέση οδός είναι η απάντηση σε αυτά. Πράγματι. Τώρα, το πώς βρίσκει κανείς την ψυχραιμία να το εφαρμόσει εις εαυτόν είναι άλλο ζήτημα.

    @Ντόλυ:
    Λυπάμαι τους καλεσμένους σου, αλλά δεν μου αφήνεις άλλη επιλογή. Θα καλέσω την Κατάρα των Σαββατογεννημένων:
    Θα βρέχει το Σάββατο.

    @Κυβικός:
    Ναι, πρέπει κάθε περίπτωση να εξετάζεται χωριστά. Και αυτό που σε κάποιον φαίνεται εγωισμός σε κάποιον άλλο μπορεί να φαίνεται απλό ζόρισμα από τις καταστάσεις.
    Όπως πάντα, είσαι πιο αναλυτικός και πιο οργανωμένος στις σκέψεις από εμένα. Αυτό δεν σημαίνει ότι κατάφερες να δώσεις τελική απάντηση! ;^p

    Εν κατακλείδι, χάρηκα που γράψατε προβληματισμένα και αναλυτικά σχόλια, με πληθώρα απόψεων. Είστε εξαιρετικοί αναγνώστες. Σας αξίζω! ;^p

  12. Αυτοι που λενε πως για να εισαι ευτυχισμενος πηγαινε σε καμια κηδεια αραια και που δεν το λενε τυχαια.

  13. Averel, είχα ακούσει μια φορά έναν κληρικό (από τους λίγους σοβαρούς) να χαρακτηρίζει το νεκροταφείο «πανεπιστήμιο». :^)

  14. Κατι ηξερε. Μπρρ τι κουβεντα πιασαμε

  15. @averel:
    Κουνήσου απ΄τη θέση σου ντε! ;^)

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: