Πριν-μετά

Πρόσφατα αγόρασα το «Ο κλειστός κύκλος» του Τζόναθαν Κόου, συνέχεια του «Η λέσχη των τιποτένιων». Την «λέσχη» την είχα διαβάσει το 2002 και πρόκειται για ένα από τα πιο αγαπημένα βιβλία μου, ένα κείμενο αφοπλιστικά απολαυστικό.

                 

Στη «Λέσχη» ο Κόου φτιάχνει ένα ιδιόμορφο έργο: σχολιάζει την δεκαετία του ’70 με τις πολιτικές ζυμώσεις της, τις αλλαγές που έφερε και το ευρύτερο κλίμα σε θέματα όπως η μουσική και η διατροφή μέσα από τις προσωπικές ιστορίες των ηρώων του: μια παρέα παιδιών στο Γυμνάσιο και Λύκειο, καθώς και οι οικογένειές τους, είναι οι πρωταγωνιστές, με τις ιστορικές συγκυρίες να παίζουν ρόλο πολύ ευρύτερο από το φόντο της ιστορίας, καθώς συνθέτουν ένα σύνολο από σημεία καμπής στις προσωπικές ιστορίες. Ο Κόου χρησιμοποιεί διάφορες τεχνικές αφήγησης, κρατώντας το ενδιαφέρον του αναγνώστη, και θυμίζοντας κάπου-κάπου (αν δεν ακούγεται υπερβολή) το ύφος των blog. Οι ήρωες είναι συμπαθέστατοι, ολοκληρωμένοι, με τα θετικά και αρνητικά τους, πλήρεις προσωπικότητες. Και φυσικά, λόγω ηλικίας, γεμάτοι φρεσκάδα και δυναμικό για το μέλλον.

Στο δεύτερο βιβλίο, οι ίδιοι άνθρωποι βρίσκονται γύρω στα 40 τους. Τα χρόνια που διαδραματίζεται το βιβλίο είναι από το ’96 έως το 2004 (περίπου). Το εύρημα του πολιτικού βιβλίου μέσα από προσωπικές ιστορίες συνεχίζεται, αλλά οι ήρωες πια είναι πολύ θλιβεροί. Κυνικοί και σκληροί, είτε επιτυχημένοι είτε όχι πάντως χωρίς πολλές εναλλακτικές μπροστά τους, με τις απιστίες και τα διαζύγια να γεμίζουν την υπόθεση, με το ελπιδοφόρο ξεκίνημα που είχαν όλοι τους (ή σχεδόν όλοι τους) στα 18 τους να έχει εξανεμιστεί. Το βιβλίο είναι εξ ίσου καλογραμένο, αλλά…

…αλλά..

Να ρε παιδί μου, δεν μου κάθεται σωστά. Δεν μου αρέσουν πλέον.

Είναι παλαβό το ξέρω. Μιλάει για τους ίδιους ανθρώπους. Και στην πραγματικότητα, οι χαρακτήρες είναι πολύ καλογραμένοι, απτοί. Ξεπηδάν από τις σελίδες και σε πείθουν για την αλήθεια των πράξεών τους. Έλα όμως που απλώς δεν τους συμπαθώ πια!

Και αναρωτιέμαι τελικά πόσο η αναγνωστική απόλαυση έρχεται από την ικανότητα ταύτισης. Και μάλιστα θετικής ταύτισης: γιατί τώρα που πλησιάζω τα 40 βλέπω φίλους και γνωστούς να μεταμορφώνονται στα κυνικά καρχαριάκια του Κλειστού Κύκλου και με χαλάει ρε παιδί μου αυτό. Είμασταν νέοι, είμασταν λαμπεροί, θα αλλάζαμε εμείς αυτό τον κόσμο – αφού εμείς ξέραμε το πώς, ενώ όλες οι προηγούμενες γενιές ήταν άχρηστοι συμφεροντολόγοι. Με ενοχλεί που βλέπω ότι όχι μόνο δεν είμαστε διαφορετικοί, αλλά πιθανότατα είμαστε οι πιο χλιαροί και τζούφιοι από όλους όσους έχουν περάσει!

Γιατί δεν είναι μόνο οι χαρακτήρες του βιβλίου που στην μία περίπτωση είναι ρομαντικοί και γεμάτοι ελπίδα και στην άλλη εγωκεντρικοί καλοπερασάκηδες. Είναι οι ίδιες οι δεκαετίες, είναι ο τρόπος ζωής και η ιδεολογία (ή η έλλειψη αυτής) που αντανακλούνται. Και τελικά φτάνω να προτιμώ την εκδοχή του πρώτου βιβλίου χωρίς να μπορώ να κρίνω αν είναι πιο καλογραμμένο από το δεύτερο, αλλά απλώς επειδή με αφήνει να έχω ελπίδες, να έχω ανάσες, να έχω ουρανό.

Κι εκεί που ο Κόου μου έδειχνε μια νεανική παρέα, να πάλεται από ζωντάνια κι ελπίδα, βλέπω τους ίδιους ανθρώπους και την (γενικότερη) κατάντια των ονείρων και των ελπίδων τους. Τον συμβιβασμό. Την μίζερη καθημερινότητα. Την πολυεπίπεδη προδοσία. Και καθώς αναγνωρίζω σε αυτούς τον εαυτό μου και τους ανθρώπους που μοιραστήκαμε τα μικράτα μας σε ταβερνάκια, σινεμά και μπαράκια, με χαλάει.

Με άλλα λόγια: διαβάστε τα και τα δύο. Και μην ξεχνάτε: Τα αγαπημένα μας βιβλία έχουν πάντα ένα κομμάτι από τον εαυτό μας μέσα τους. Σωστά;

Advertisements

16 Σχόλια

  1. Εμενα μου αρεσαν και τα δυο παρα πολυ. Σαν αναγνωση, δεν συγκρινα εποχες και ανθρωπους. Οπως εξαιρετικο ηταν και το » τι ωραιο πλιατσικο».

  2. Εμένα πάλι μου άρεσε ο «Κλειστός Κύκλος». Μα παρα πολύ..
    Το βρήκα τόσο γνήσιο. Είναι ακριβώς το ανάγνωσμα που συνιστώ στους φίλους μου αν θέλουν να κατανοήσουν μια σύγχρονη κοινωνία που γνωρίζω καλά: Blair’s England.
    Μακριά από παλαιά στερεότυπα.

    Νομίζω πως καταλαβαίνω το ύφος του σχολίου σου-θα διαφωνήσω ωστόσο μαζί σου. Οι ήρωες του Κόου, δεν είναι «θλιβεροί»-ακριβώς γιατί είναι βαθειά πραγματικοί. Δρουν, σκέφτονται, κινούνται, με αφοπλιστικό κυνισμό.
    Ρηχοί, συμφεροντολόγοι, απίστευτα λίγοι, συναισθηματικά ακρωτηριασμένοι, -κάποιοι απ’ αυτούς- εικονογραφούν τόσο πειστικά όψεις της καθημερινότητας στον ευρωπαϊκό αστικό χώρο της εποχής μας.
    Κάποια στιγμή έτυχε να γνωρίσω ένα «much promising young MP» στο νησί πέρα από τη Μάγχη, που ειλικρινά πίστεψα πως αυτόν είχε στο μυαλό του ο Κόου όταν σχεδίαζε ένα βασικό του ήρωα.. 😉

    Όχι, εγώ προτιμώ αυτό το βιβλίο-γιατί αυτό είμαστε.
    Σ’ αυτή την κοινωνία ζούμε-κι όταν μας δείχνουν το πρόσωπο ‘μας’ στον καθρεφτη, ας μην αποστρέφουμε το βλέμμα. Αν δεν μας αρέσει, ας μιλήσουμε ‘γιαυτό’-αλλά ας το διαχειριστούμε. Αντί να το ξορκίσουμε .. lol

    [σε κάθε περίπτωση, εξαιρετική επιλογή για ποστ.. ;-)]

  3. Χμ… θα ήταν (είναι δηλαδή, μην κρυβόμαστε τώρα…) ακόμα πιο θλιβερό, να βλέπεις τις γενιές τις επόμενες από τις δικές μας, σχεδόν να μην παιρνούν από το στάδιο του ρομαντισμού και της ελπίδας αλλά να φτάνουν κατευθείαν στον συμβιβασμό και την μίζερη πραγματικότητα. Αλλά μην ανυσηχείς, υπάρχουμε ακόμα κι εμείς που ξεχάσαμε να διαβάσουμε τις οδηγίες χρήσης για την ζωή ως συμφέρον (=όσο μεγαλώνεις μιζεριάζεις και μπαίνεις στα λούκια της ζωής με σκυμμένο το κεφάλι) ή τις διαβάσαμε ανάποδα και χοροπηδάμε γύρω γύρω σαν χαρούμενα κεφτεδάκια για να την σπάσουμε στους άλλους!

  4. Δεν έχω διαβάσει τον κλειστό κύκλο. Όμως η λέσχη των τιποτένιων είναι από τα αγαπημένα μου σύγχρονα βιβλία, όπως και το Πλιάτσικο και το Σπίτι του Υπνου.

  5. «Αλλά μην ανυσηχείς, υπάρχουμε ακόμα κι εμείς που ξεχάσαμε να διαβάσουμε τις οδηγίες χρήσης για την ζωή ως συμφέρον (=όσο μεγαλώνεις μιζεριάζεις και μπαίνεις στα λούκια της ζωής με σκυμμένο το κεφάλι) ή τις διαβάσαμε ανάποδα και χοροπηδάμε γύρω γύρω σαν χαρούμενα κεφτεδάκια για να την σπάσουμε στους άλλους!»

    Ω, ναι! Μα ναι! Ναι λέμε!!!

  6. @Άβερελ:
    Σαφώς. Υπέροχα βιβλία όλα τους. Ακόμα και οι Νάνοι του Θανάτου μου άρεσαν, που δεν φτάνουν στα 3 υπό συζήτηση!

    @suigenerisav:
    Ξέρεις τι λέω όμως: δεν είναι ότι η γραφή δεν είναι εξίσου καλή. Ίσως παραείναι καλή και αυτό που βλέπω είναι τόσο ρεαλιστικό και τόσο περιορισμένο στο πεδίο της ελπίδας που μου την δίνει και αποστρέφομαι. Αυτό βρίσκω θλιβερό, όχι τους ήρωες per se.
    (σε ένα βαθμό με απογοήτευσε η έμφαση σε χαρακτήρες που στο πρώτο βιβλίο δεν μου άρεσαν, όπως π.χ. ο Πωλ)
    Ευχαριστώ για τα καλά σου λόγια.

    @Σοφία:
    Πολύ ωραία το θέτεις. Πολύ ωραία όμως!
    Για αυτό παλεύουμε τελικά, έτσι; Για να διατηρηθεί η λάμψη που παίζει μέσα στο μάτι. Η λάμψη του παιδιού που βλέπει (ακόμα) τον κόσμο αλλιώς.
    Τα χαρούμενα κεφτεδάκια είναι με μαϊντανό ή με δυόσμο; (ε, δεν άντεξα!)

    @Ντόλυ:
    Ο κόσμος συμφωνεί με τον μπλόγκερ ή διαφωνεί με τον μπλόγκερ. Τον αποθεώνει ή τον ξεκατινιάζει. Τον μπλόγκερ πάντα. ΔΕΝ ΚΑΘΕΤΑΙ ΝΑ ΠΙΑΣΕΙ ΤΟ ΠΙΤΣΙ-ΠΙΤΣΙ ΜΕ ΤΟΥΣ ΣΧΟΛΙΑΣΤΕΣ ΤΟΥ ΜΠΛΟΓΚΕΡ!
    😉
    Α ρε Ντόλυ, άμα λίγοι ακόμα την πέφταν στην καθημερινότητα όπως εσύ, θα ζούσαμε σε καλύτερο κόσμο!
    Τράβα κοιμήσου τώρα, Δευτέρα ξημερώνει!

  7. Έχω ήδη διαβάσει το «Σπίτι του ύπνου» και το «Πλιάτσικο» και δηλώνω φαν!(εκ του fan κι όχι του «κυρ Φαν»..)..Θα φροντίσω να προμηθευτώ έγκαιρα τα εν λόγω βιβλία..
    Btw,nice post! 🙂

  8. Αυτό με την λάμψη στο μάτι, πολύ μου άρεσε, μόλις ανέβασα και αντίστοιχη φωτό (και έλεγα, τι θα κάνω την φωτό του ανιψιού-flubber με το μάτι!).
    Τα κεφτεδάκια είναι _και_ με μαϊντανό, _και_ με δυόσμο και με σκόρδο (για το μάτι, ξέρεις…)!
    ;-D

  9. σωστα! :)))
    καλη σας ημερα mpampakis

  10. @Εβελίνα:
    Και πολύ καλά θα κάνεις! 🙂

    @Σοφία:
    Πολύ ωραία η φωτο του ανηψιού, εύγε!
    Συμφωνώ για μεικτό μαϊντανό & δυόσμο. Πες με ωστόσο πουριτανό, αλλά θα επιμείνω σε παραδοσιακά πράγματα: κρεμμυδάκι στα κεφτεδάκια, σκόρδο στα σουτζουκάκια. Δεν είναι μόνο το κύμινο που τα χαρακτηρίζει.

    @Ορέλια:
    Καλημέρα ομοίως!

  11. έτσι κι εγώ, ξεκίνησα να παθιάζομαι με τις επαναστάσεις και τις ηθικές κατρακύλες και κατέληξα να λιγουρεύομαι τα κεφτεδάκια με το μαιντανό!

    δύο πράγματα έχω να πω.

    ένα, ότι κατά τη γνώμη μου άλλο πράγμα είναι να μιζεριάζεις όσο μεγαλώνεις και άλλο πράγμα είναι να αντιλαμβάνεσαι τη ζωή ως αποκόμιση συμφέροντος (μπαμπάκη συγγνώμη που υποπίπτω στο ίδιο σφάλμαμε τη Ντόλυ, αλλά δεν το είπες εσύ αυτό, η σοφία το είπε). κοινώς, μπορεί να μην έχω καμία σχέση με χαρούμενο κεφτεδάκι (!!!), αλλά αυτό δεν συνεπάγεται ότι είμαι συμφεροντολόγα / καιροσκόπος / εκμεταλλεύτρια / αδιάφορη/αριβίστας/ κτλ κτλ.

    δύο, χμ.. το ξέχασα το δεύτερο που ήθελα να πω. (φοβερό μυαλό)

    Ωραία γραφή, ωραίο θέμα και ωραία βιβλιοκριτική, μπαμπάκε.
    φιλιάαααα

  12. @Drug:
    Είχαν κολλήσει τα σχόλιά σου στο αντι-σπαμ φίλτρο μου (ενδεχομένως λόγω νικ). Δεν έχω διαβάσει ακόμα το σπίτι του ύπνου. Πάντως, ο κύκλος είναι πάρα πολύ καλός. Απλά οι ήρωες δεν είναι όπως ήταν στη λέσχη. Όπως κι εμείς άλλωστε… :^/

    @deadend_mind:

    Με το πρώτο από τα πράγματα που είχες να πεις συμφωνώ. Με το δεύτερο (χμ, χμ…) επιφυλάσσομαι. ;^p

  13. Τον «Κλειστό κύκλο» τον διάβασα πέρυσι και μου άρεσε πολύ. Τη «λέσχη των τιποτένιων» όλο λέω να την πάρω κι όλο το αναβάλλω γιατί περιμένουν σειρά τα αδιάβαστα δίπλα στο κρεββάτι μου.

  14. Αλεπού, να λείπουν τα υπονοούμενα. Το ξέρω ότι σου χρωστάω (ακόμα) δώρο για την γιορτή σου. Αν όμως θες κάτι, να το ζητάς ευθέως!
    Ε μα πια!
    😉

  15. Είδες τι τιποτένιος που είσαι;
    Εγώ το είχα ήδη ξεχάσει και σου ορκίζομαι στην αλεπουδίσια μου τιμή ότι το σχόλιο ήτο αθώο και αυθόρμητο!

  16. Μπααααα;
    Έχουν και οι ρενάρ τιμή;;;;;
    ;^p
    χοχοχοχο

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: