Αυτό που αξίζει να θυμάσαι για την κρίση

 

Γενικά, όταν κάτι χαλάσει πρέπει να βρεις τι έφταιξε για να το επισκευάσεις. Αν λοιπόν υποθέσουμε ότι η κρίση είναι η χαλασμένη οικονομία, πρέπει να βρεις τι προκάλεσε την κρίση για να αρχίσεις να βλέπεις και πώς θα ξαναφέρεις τα πράγματα στον ίσιο δρόμο.

Να παραδεχτούμε λοιπόν ότι δεν είναι τυχαίο πως η κρίση χτύπησε την Ελλάδα πριν από, π.χ., την Φινλανδία (διότι το στραβό μας το κεφάλι <=> έλλειμμα και καλά θα κάνουμε να το αντιληφθούμε).  Να συνειδητοποιήσουμε επίσης ότι η κρίση δεν είναι μόνο ελληνική. Δεν μπορεί «μαζί να τα φάγαμε» και να ρίξαμε έξω τον Πορτογάλο, τον Ιρλανδό, τον Ισπανό, το Σλοβένο και πάει λέγοντας. Το ταυτόχρονο ξέσπασμα της κρίσης σε τόσες χώρες δείχνει ότι απλά όλες αυτές οι χώρες ήταν λίγο έως πολύ απροετοίμαστες για κάτι που άλλαξε στην οικονομία.

Τι άλλαξε;

Λοιπόν, θα σοκαριστείτε, αλλά δεν άλλαξε τίποτα. Στην πραγματική οικονομία τουλάχιστον.

Δεν εμφανίστηκε κάποια φρικτή επιδημία που κάνει τα βοοειδή ακατάλληλα προς βρώση. Δεν χτύπησε κάποιο ανίκητο ζιζάνιο τις φυτείες ρυζιού στην Ινδία. Δεν ανακαλύψαμε απότομα ότι τα αποθέματα πετρελαίου αρκούν μόλις για 2 χρόνια ακόμα ούτε ότι το αλουμίνιο είναι πιο καρκινογόνο από το ράδιο και θα πρέπει να απαγορευτεί παντού. Δεν εμφανίστηκε κάποιος υπερ-υπολογιστής που θα αντικαταστήσει τους γιατρούς. Δεν έπαψε να υπάρχει ανάγκη για ικανούς δασκάλους, άξιους πυροσβέστες, εργατικά στελέχη πωλήσεων ή ταλαντούχους ηθοποιούς. Επίσης, δεν έγινε κάποια παγκόσμια καταστροφή: δεν ξέσπασε καμία πανδημία, ο τυφώνας Σάντυ δεν έφερε για παρέα άλλους  5-6 και δεν υφιστάμεθα εισβολή από εξωγήινους.

Και στους τρεις μεγάλους τομείς της οικονομίας δεν έχει αλλάξει τίποτα. It’s business as usual. Αυτό αξίζει να το θυμάσαι για την κρίση.

Τότε, από πού προκύπτει η κρίση;

Αυτό που άλλαξε είναι ότι κάποια στοιχήματα ρευστότητας που είχαν μπει (και συνεχίζουν να μπαίνουν) αποκαλύφθηκαν και οι στοιχηματίζοντες συνειδητοποίησαν απότομα πώς λειτουργεί το Πάμε Στοίχημα: υπέρ της μπάνκας. Η κρίση δεν υπάρχει στην πραγματική οικονομία, υπάρχει μόνο σε ένα παράλληλο τζογάρισμα που γίνεται γύρω από αυτήν. Και μάλιστα, ειδικά με τα παράγωγα, έχεις για πρώτη φορά τζογάρισμα που δεν συμβάλει καθόλου στην ίδια την πραγματική οικονομία (σε αντίθεση για παράδειγμα με τις μετοχές, η αγορά των οποίων παρέχει ρευστότητα σε όσους έχουν ανάγκη να υλοποιήσουν το επιχειρηματικό τους σχέδιο). Η ρευστότητα για την οποία μιλάμε δεν είναι καν πραγματικά λεφτά: είναι ποσά σε πεδία ενός excel που κυκλοφορεί από γραφείο σε γραφείο. Σχεδόν σε βάζει σε πειρασμό να πεις «έλα τώρα, βάλε δυο μηδενικά παραπάνω εκεί» και να λύσεις έτσι το πρόβλημα.

Μη μασάς. Μην τους πιστεύεις. Άλλο η φρικτή κακοδιαχείριση που έκανε την Ελλάδα να ζει μέσα σε μια ψεύτικη χλιδή και να γίνει το πρώτο θύμα της Ευρωζώνης και άλλο η κρίση. Κράτα το αυτό στο μυαλό σου γιατί σημαίνει επίσης ότι ακόμα κι αν με κάποιο μαγικό τρόπο αύριο ξυπνούσαμε σε μια οικονομία που λειτουργεί σωστά, την κρίση δεν θα την είχαμε περάσει. Θα πρέπει να ληφθούν μέτρα που επηρεάζουν συνολικά τις οικονομίες των δυτικών κρατών και αυτή την στιγμή μόνο ο επανεκλεγείς Αμερικανός Πρόεδρος έχει κάνει κάποια δειλά βήματα προς αυτή την κατεύθυνση και μόνο για τις Πολιτείες του. Τα άλλα, τα περί ανταγωνιστικότητας, καλά είναι αλλά να τα σκέφτεσαι σε άρρηκτο συνδυασμό με όλα όσα «απολαμβάνουν» οι πολίτες των πιο ανταγωνιστικών οικονομιών στον κόσμο, όπως ας πούμε της Κίνας. Και να κρατάς μικρό καλάθι.

Ένα Σχόλιο

  1. Δράττομαι της ευκαιρίας (πςςς…) να σου συστήσω το πολύ καλό βιβλίο του Ζαν Πιζανί-Φερρύ «Η αφύπνιση των δαιμόνων», το οποίο εκτός του ότι συνοψίζει ωραία και εύληπτα την κατάσταση (με επίκεντρο την Ευρώπη βέβαια), έχει το επιπλέον πλεονέκτημα ότι διαβάζεται μονορούφι.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: