• Σελίδες

  • Φρέσκα κείμενα

  • Το μακρύ και το κοντό μας…

    mpampakis στη 49
    mpampakis στη 49
    mpampakis στη 49
    Snowball στη 49
    kaltsovrako στη 49
    Stavrula στη 49
    mpampakis στη Όταν έλειψαν η βουή και η…
    mpampakis στη Όταν έλειψαν η βουή και η…
    mpampakis στη Όταν έλειψαν η βουή και η…
    Νίκος Βαράκης στη Όταν έλειψαν η βουή και η…
  • a

  • Μαρτίου 2020
    Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
     1
    2345678
    9101112131415
    16171819202122
    23242526272829
    3031  
  • Στις ντουλάπες του αρχείου

  • Μεταστοιχεία

This will change everything

Δεν έχω ξαναδεί το μετρό έτσι όπως ήταν την προηγούμενη εβδομάδα. Ελάχιστοι επιβάτες, με μάσκες ή/και γάντια ανταλλάσουν βλέμματα καχυποψίας και στέκονται μακριά ο ένας από τον άλλον. Κανείς δεν κρατιέται από χειρολαβή κι όταν το τραίνο φρενάρει αρχίζουμε να χορεύουμε σαν γερο-ναυτικοί σε φουρτούνα. Στο Σύνταγμα έχει κλείσει ακόμα και ο κουλουρτζής. Ο COVID-19 ήρθε και στις επόμενες λίγες εβδομάδες θα ξέρουμε πόσο αγριεμένος έχει έρθει.

Προφανώς δεν είμαι ειδικός και δεν έχω άποψη για το πώς ή πότε θα περάσει ο συναγερμός. Έρχομαι απλά να καταγράψω κάποιες σκέψεις μου για το πιθανό μέλλον, αυτό που θα έρθει όταν βρεθεί ο τρόπος και νικηθεί η πανδημία. Υποθέτω ότι θα νικηθεί σε μερικούς μήνες και θα αφήσει πολύ πόνο στο διάβα του – κι αυτό είναι το αισιόδοξο σενάριο. Θα κάνω παρακάτω το fast forward που όλοι θα θέλαμε να κάνουμε και θα καταγράψω λίγες σκέψεις μου για το μεθαύριο, για τον κόσμο που θα ξημερώσει μετά το τιθάσευμα του Κτήνους.


Είμαι της άποψης ότι ο παγκόσμιος πολιτισμός δεν θα μείνει ο ίδιος. Αντίθετα, η επίδραση της επέλασης του ιού θα είναι θεμελιώδης και δραστική. Αντιμετωπίζουμε μια δύναμη που αλλάζει βίαια τις ζωές μας με τον τρόπο που τις αλλάζει ένας παγκόσμιος πόλεμος. Ας παραδεχτούμε με πικρό χαμόγελο ότι η ένταση του φαινομένου δεν μοιάζει με τίποτα που να έχουμε ζήσει (ναι, τα μνημόνια υπαινίσσομαι ή την βαβούρα που δημιουργεί ο κάθε Ερντογάν στα σύνορα) και ας δούμε τι μας έχει κάνει να αλλάξουμε στις ζωές μας ως τώρα και τι (θεωρώ ότι) θα αλλάξει για πάντα ακόμα και όταν βγούμε από το τούνελ.


Πρώτα απ’ όλα, η διάθεση του ιού είναι ξεκάθαρη: έχει έρθει για να μας διαλύσει τις αυταπάτες. Αυταπάτες κυρίως θρησκευτικού χαρακτήρα, αλλά αναμφισβήτητα εκπορευόμενες από την πίστη (και όχι από την λογική). Η γελοία συζήτηση γύρω από το αν κολλάει ή δεν κολλάει με τη μετάληψη δείχνει ήδη αρχαία και ξεπερασμένη. Με τον ίδιο τρόπο, όταν βγούμε από την καταστροφή, κανείς δεν θα αντιμετωπίσει ξανά τη μετάληψη σαν κάτι χαλαρό και φυσιολογικό. Η οργανωμένη θρησκεία δέχεται πλήγμα ισοδύναμο με αυτό του Μαύρου Θανάτου, το γεγονός που σε μεγάλο βαθμό οδήγησε στην Αναγέννηση.


Η άλλη μεγάλη πίστη του καιρού μας, ο Νεοφιλελευθερισμός, δέχεται εξίσου πελώρια διάψευση. Ο δημόσιος τομέας αποτελεί την ασπίδα μας έναντι της πανδημίας και ο ιδιωτικός, με όλη την «σοφία» της αρρύθμιστης αγοράς, παρακολουθεί παγωμένος. Σε έξι μήνες ποιος θα τολμά να μιλήσει για ιδιωτικοποίηση νοσοκομείων; Ειδικά όταν θα έχει ξετυλιχτεί η τραγωδία που περιμένει την Αμερική της ανύπαρκτης δημόσιας υγείας. Ή ποιος θα μιλήσει για ιδωτικοποίηση κρίσιμων υποδομών, όπως το νερό; Όταν ο Μακρόν φτάνει να λέει ότι «υπάρχουν αγαθά & υπηρεσίες που πρέπει να είναι δημόσια», ένας Πρόεδρος που μόνο κουμουνιστή δεν μπορείς να τον πεις, καταλαβαίνει κανείς ότι στην έξοδο τα πλεονεκτήματα που διαλαλούσε ο (νέο-)φιλελευθερισμός θα έχουν εξατμιστεί. Μέχρι να τελειώσει όλο αυτό, το δημόσιο έχει να βάλει τρελή πλάτη για να σταθούν όρθιες οι οικονομίες και η κρατική παρέμβαση θα είναι η νόρμα. Δεν αποκλείω ακόμα και μία κάποιου είδους σεισάχθεια, αφού προηγηθεί απίστευτος πόνος ωστόσο.


Εντωμεταξύ, προσδιορίζεται εκ νέου ποιες δουλειές είναι σημαντικές. Ήρωες, χωρίς επιπολαιότητα στην χρήση της λέξης, οι νοσοκομειακοί γιατροί και οι νοσηλευτές. Κοντά τους και το διοικητικό προσωπικό των νοσοκομείων και οι υπάλληλοι της πολιτικής προστασίας. Αλλά αυτοί που θα κρατήσουν όρθιους τους υγιείς είναι οι ντελιβεράδες, οι εργαζόμενοι σε σούπερ μάρκετ και φούρνους, οι αποθηκάριοι, οι οδηγοί λεωφορείων. Οι μάγειρες σε μαγαζιά που δίνουν πακέτο κι όχι σε εστιατόρια, οι τεχνικοί δικτύων και οι δάσκαλοι που ανακαλύπτουν βιαστικά πώς λειτουργεί το messenger. Αυτές είναι οι δουλειές που σαν κοινωνία χρειαστήκαμε στα δύσκολα και άρα αυτές πρέπει να ανταμείψουμε στο μέλλον, όχι τους τραπεζικούς, τους δικηγόρους ή τους, εντελώς άχρηστους στην παρούσα συγκυρία, middle-layer managers.


Ο μέσος άνθρωπος θα προτιμήσει αυτά που τον έσωσαν, αυτά που τον κρατήσαν όρθιο στις πραγματικά κρίσιμες ώρες. Τους ειδικούς ας πούμε, που παίρνουν τη μεγάλη ρεβάνς από τα fake news των λαϊκιστών και της alt-right Δεξιάς. Τα σκληρά, ρεαλιστικά δεδομένα: όλοι λένε ότι για να αντιμετωπίσουμε αυτό που συμβαίνει χρειαζόμαστε αληθινά, αξιόπιστα data. Οι μεθοδολογίες και η αντικειμενικότητα κυριαρχούν, οι ερμηνείες των άσχετων και τα ευχολόγια των πολιτικών χάνουν με τα χέρια κάτω. Ο Τραμπ για παράδειγμα έχτισε μια καριέρα λέγοντας όλο και μεγαλύτερα ψέματα τώρα, βλέπει την πραγματικότητα να έρχεται προς το μέρος του με την φόρα αφηνιασμένης νταλίκας και όλους να δυσανασχετούν που τις αποφάσεις τις παίρνει αυτός και όχι ο Fauci. Οι ειδικοί, με τους οποίους κάποιοι μας έλεγαν μέχρι πρότινος ότι έχουμε μπουχτίσει, επανακάμπτουν θεαματικά στη συνείδησή μας. Ξαφνικά, αισιοδοξώ λίγο και για την κλιματική κρίση: όταν ξαναπιάσουμε τα ίδια επίπεδα παραγωγής αερίων θερμοκηπίου, οι ειδικοί θα μιλήσουν – όμως, αυτή την φορά, μάλλον θα τους ακούσουμε.
Το σημείο που θέλω να σταθώ είναι η σημασία που αποκτούν τα δεδομένα. Σε μια μετα-καπιταλιστική κοινωνία, το κεφάλαιο είχε αποκτήσει τέτοια κινητικότητα (και τοξικότητα επίσης, κυρίως με τις επενδύσεις στα παράγωγα) που είχε καιρό τώρα πάψει να είναι το σημείο αναφοράς. Τα δεδομένα θα έρθουν να καλύψουν αυτή την έλλειψη και μάλιστα με όλο και μεγαλύτερη την τάση του διαμοιρασμού. Οι πατέντες των κρυψίνοων θα αποδειχτούν φράχτες και εμπόδιο στην θεραπεία, οπότε θα γκρεμιστούν από το τσουνάμι του κατεπείγοντος, ενώ η κοινή χρήση και η εξ αδιαιρέτου προσπάθεια θα οδηγήσουν σε λύτρωση. Δείτε αυτή την ιστορία για παράδειγμα. The future is open source, κι αυτό θα αλλάξει τον τρόπο που αντιμετωπίζονται πνευματικά δικαιώματα, εταιρείες που τα χειρίζονται και τεχνικοί περιορισμοί που είχαν στηθεί. Όλα θα γκρεμιστούν, τουλάχιστον όλα όσα αφορούν το πεδίο της επιστήμης.


Η εργασία θα αλλάξει δραματικά. θα καθιερωθεί η απομακρυσμένη εργασία, αλλά και η ελαστική, ενώ οι αργίες θα τηρούνται «στο περίπου». Θα είναι αναμενόμενο να επικοινωνείς και να στέλνεις αρχεία, ενώ οι συναντήσεις που σπαταλάνε ώρες και υπάρχουν μόνο και μόνο για να υποκαθιστούν την έλλειψη κοινωνικής ζωής ορισμένων μανατζαρέων θα γίνουν σπάνιες και πολύτιμες: θα πρέπει να έχει αληθινή σημασία για να μπεις στην διαδικασία συνάντησης.


Ο τρόπος που ψωνίζουμε επίσης θα αλλάξει. Το προφανές είναι η άνοδος στο ηλεκτρονικό εμπόριο, αλλά περιμένω κι άλλη μια αλλαγή: θα κερδίσουν έδαφος τα μικρά μαγαζιά της γειτονίας, εις βάρος των Mall και εκπτωτικών χωριών. Θα αποδειχτούν το αποκούμπι μας στις εβδομάδες που έρχονται και θα μας κερδίσουν σαν πελάτες.


Κι αν τα παραπάνω σας ακούγονται κυρίως θετικά (εμένα έτσι μου ακούγονται), έχω και αρνητικές προφητείες. Άλλωστε, το μοντέλο που φαίνεται να έδωσε λύση σε πρώτη φάση είναι χωρών όπως η Σιγκαπούρη, όπου οι ελευθερίες είναι εξαιρετικά περιορισμένες και το Κράτος κάτι σχεδόν ιερό. Περιμένω ότι αυτό θα διαδοθεί. Αφού η συμμόρφωση στις οδηγίες μας σώζει, είναι τρελό να πηγαίνεις κόντρα και να διαμαρτύρεσαι. Η πολιτική διαφωνία θα θεωρείται περίπου αντικοινωνική συμπεριφορά και οι άρχοντές μας θα διεκδικούν το αλάθητο (αρκεί να βρουν μια επαρκή μερίδα επιστημόνων που υποστηρίζουν τις αποφάσεις τους). Στην αναμπουμπούλα ο λύκος χαίρεται – άλλωστε, ήδη έχει χρησιμοποιηθεί η καραντίνα σαν πρόσχημα για να προωθηθούν άσχετα μέτρα και ατζέντες πχ εφημερίδες στα σούπερ-μάρκετ. Οι διαδηλώσεις θα εκλείψουν ή και θα απαγορευτούν και ο δημόσιος λόγος ενάντια σε αποφάσεις του καθεστώτος θα θεωρείται επικίνδυνος για λόγους δημόσιας υγείας. Το μόνο καλό που βλέπω σε αυτό τον τομέα είναι ότι θα μείνει πίσω η χρήση της τεχνολογίας αναγνώρισης προσώπου – όταν όλοι φοράνε μάσκες πώς να στηριχτείς σε αυτήν;


Τα ταξίδια, οι βόλτες, οι μεγάλες παρέες είναι πρόβλημα με τον κορωναϊό και ως τέτοια θα μείνουν στην συλλογική μας συνείδηση και μετά. Ένα μακρινό ταξίδι αν γίνεται για αναψυχή και όχι για δουλειά, θα κρίνεται σαν επίδειξη νεοπλουτισμού, κάτι σαν παραγγελία αστακομακαρονάδας το καλοκαίρι του 2011. Οι μεγάλες παρέεες το ίδιο. Αυτό είναι πολύ κακό, καθώς θα περιοριστούν οι ορίζοντές μας. Η διαφωνία προς τους αρχηγούς θα αντιμετωπίζεται με εχθρότητα και η επιθυμία για νέες εμπειρίες ως κάτι εκκεντρικό και ανόητο. Όταν αρθούν οι απαγορεύσεις θα συνεχίσουμε να κλεινόμαστε σπίτι. Θα βλέπουμε όλοι μαζί τηλεόραση και θα έχουμε το νου μας στην δουλειά μας. Σπίτι – δουλειά, δουλειά – σπίτι. Οικειοθελώς και εναρμονισμένα.


Αυτά λοιπόν. Εν κατακλείδι, περιμένω ότι θα ανατείλει μια εποχή πουριτανισμού, στην οποία ωστόσο θα κυριαρχούν οι σοβαροί ειδικοί και τα αξιόπιστα δεδομένα. Θα αλλάξουν κάποια πράγματα προς το καλύτερο, και κάποια άλλα προς το χειρότερο. Το σίγουρο είναι ότι με ένα συμβάν τέτοιου μεγέθους θα αλλάξουν πολλά. Ας ελπίσουμε να είμαστε όσο το δυνατόν περισσότεροι εδώ, παρέα και υγιείς, για δούμε αυτές τις αλλαγές στις μέρες που θα έρθουν.

Stay safe.

4 Σχόλια

  1. Μπαμπάκη μας, δεν θέλω να σε στενοχωρήσω λέγοντας «κι αυτό θα ξεχαστεί», προτιμώ να σκέφτομαι ένα γενναίο «μακάρι μα γίνουν όλες αυτές οι αλλαγές σε δοξα του αυτονόητου»! 🙂

    • Μαρίνα μου, αυτές είναι σκέψεις με πατημένο το κουμπί του fast forward. Προσπερνάω αρκετούς μήνες στεγνού, ατόφιου πόνου για την επόμενη μέρα. Σίγουρα για να συμβούν αυτά (ή άλλα) θα πρέπει να αποδειχτεί στην πράξη πόσο ανυπόφορη είναι οποιαδήποτε εναλλακτική. Είναι σα να δείχνω το happy end της ταινίας χωρίς τις περιπέτειες που περνούν οι ήρωες ενδιάμεσα – και, είμαι σίγουρος, θα έχουμε πολλές από δαύτες! 🙂

  2. Το happy end σενάριο μου φαίνεται δυστυχώς λίγο… ουτοπικό. Ίδωμεν!

    • Ήμουνα σε αισιόδοξη φάση όταν το έγραφα φαίνεται. Έτσι κι αλλιώς, μιλάμε για την κατάσταση στην οποία θα αναδυθούμε μετά από λίγα χρόνια. Θα έχει πολλές ανατροπές μέχρι τότε.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: